تأثیر گوش دادن فعال بر رشد و توسعه کسبوکارها
زمانی که شنوندهای ماهر باشید، قدرت رهبریتان افزایش مییابد. این شش مهارت و تکنیک گوشدادن فعال را فرا بگیرید تا هر گفتگویی را به فرصتی برای مربیگری تبدیل کنید. چگونه از تواناییهای شنوندگی فعال برای راهنمایی دیگران بهره ببریم؟ گوشدادن فعال به معنی دقت کامل به سخنان مخاطب، فهمیدن مفاهیم، پاسخگویی مناسب، تأمل بر مطالب شنیده شده و حفظ اطلاعات برای استفادههای آتی است. این فرایند باعث میشود هم گوینده و هم شنونده به طور فعال در گفتگو دخیل باشند. شنوندگی فعال به همراه تفکر، پاسخدادن و بازخورد دادن همیشه ساده نیست، اما بسیار ضروری است. در اینجا چند راهنمایی کاربردی برای بهبود مهارتهای شنوندگی فعال آورده شده است:
- به رفتار و زبان بدن سخنران با دقت تمام توجه کنید تا درک کاملی از پیام او بدست آورید.
- با استفاده از سیگنالهای بصری مانند تکان دادن سر و برقراری تماس چشمی، علاقه و توجه خود را نشان دهید. سوالات روشن و مشخصی بپرسید تا از درک صحیح خود اطمینان حاصل کنید.
- از هرگونه وقفه جلوگیری کنید؛ چه آنهایی که توسط فناوری مانند اعلانهای تلفن یا ایمیل ایجاد میشوند و چه توسط افرادی که ممکن است درب زده و مزاحم شوند.
- ذهن خود را باز نگه دارید و به جای ارزیابی پیام، فقط به گوینده احساس شنیده شدن و تأیید بدهید.
- همیشه ابزارهای گوشدادن فعال خود را آماده نگه دارید تا در هر زمان که جلسات مربیگری برگزار میشوند، به کار گرفته شوند.
شش استراتژی کلیدی برای ارتقاء مهارتهای گوشدادن فعال در حرفه کوچینگ کسبوکار
ارتقاء مهارتهای گوشدادن فعال شما تنها به شنیدن گفتههای دیگران محدود نمیشود. برای تقویت این مهارت حیاتی در بیزنس کوچینگ، شما باید این شش تکنیک کاربردی را به کار ببرید:
تمرکز و حوصله در گوشدادن
یکی از عناصر کلیدی گوشدادن فعال، ایجاد فضایی آرام برای فکر و بیان است. قبل از اینکه پاسخ دهید، به گوینده زمان کافی برای تکمیل حرفهایش بدهید. صحبت او را قطع نکنید و جملاتش را تکمیل نکنید، و تا پایان صحبتهایش صبر کنید تا شروع به فرموله کردن پاسخ خود کنید. در طول گوشدادن، به زبان بدن خود و همچنین به چارچوب ذهنی خود توجه داشته باشید. کاملاً در لحظه حضور داشته باشید، تماس چشمی برقرار کنید و با احترام کامل به عنوان یک شنونده عمل کنید.
خودداری از پیشداوری
برای یک گوشدادن فعال، ضروری است که ذهن شما باز باشد. به عنوان یک شنونده و رهبر، هنگام گوشدادن، باید برای پذیرش ایدههای نو، دیدگاههای متفاوت و فرصتهای جدید آماده باشید. حتی در حالی که ممکن است دیدگاههای ارزشمندی داشته باشید، اما از قضاوت و انتقاد خودداری کنید و از قطع کردن گفتگو اجتناب نمایید. داشتن حالت بدنی باز، مانند نگه داشتن دستها در کنار بدن، میتواند به نشان دادن باز بودن شما کمک کند.
بازتاب دادن پیامها
هنگامی که به عنوان شنونده حضور دارید، فرض نکنید که همه چیز را کاملا درک کردهاید یا گوینده متوجه شده است که شما به حرفهایش گوش دادهاید. توسط بازگویی دورهای نکات مهم، احساسات گوینده را بازتاب دهید. این روش نه تنها نشان میدهد که شما در مسیر مشترکی با شریک گفتگوی خود هستید، بلکه به او کمک میکند تا مفاهیم خود را بهتر بشناسد. به عنوان مثال، اگر گوینده بگوید: «کاترین بسیار وفادار است و از افراد تیم خود حمایت میکند. آنها برای او از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند، اما مهم نیست چقدر تلاش میکنم، تیم او همچنان مهلتها را از دست میدهد.» شما میتوانید پاسخ دهید: «پس، به نظر میرسد که مهارتهای رهبری کاترین در برخورد با افراد بسیار خوب است، اما مشکل در مسئولیتپذیری تیم است.» اگر گوینده بیان کند: «دیگر نمیدانم چه کار کنم!» یا «از نجات دادن تیم در آخرین لحظات خسته شدهام»، شما میتوانید به آنها کمک کنید تا احساسات خود را بیان کنند، مثلا بگویید: «به نظر میرسد که شما بسیار ناامید و خسته هستید.»
روشنسازی مفاهیم
در مورد هر جزئیاتی که مبهم یا نامشخص است سوال بپرسید. به عنوان یک شنونده فعال، اگر در مورد گفتههای طرف مقابل شک دارید، بازخواستی مانند «بگذار ببینم آیا درست فهمیدهام» یا «لطفا صبر کنید، من متوجه نشدم که چه گفتید» را به کار ببرید. سوالات شفافسازی، تحقیقاتی و جوابدار، ابزارهای مهم گوشدادن فعال هستند که گوینده را تشویق میکنند به جای دفاع یا توجیه، به تفکر و حل مسئله بپردازند. مثالهایی از این دست میتواند شامل: «نظر شما درباره … چیست؟»، «در مورد … بیشتر توضیح میدهید؟» و «آیا میتوانید بگویید که چه اقداماتی انجام دادهاید؟» باشد. در حین گوشدادن فعال، به جای صحبت کردن، بر پرسیدن تأکید کنید و فرض کنید که طرف مقابل اطلاعات ارزشمندی دارد و همچنین روحیه همکاری را حفظ کنید.
فنون خلاصهسازی در گفتگوهای حرفهای
بیان دوبارهی نکات اصلی طی یک مکالمه نه تنها درک شما از دیدگاههای مقابل را مستحکم میکند، بلکه به هر دو طرف کمک میکند تا وظایف و مسئولیتهای متقابل خود را به دقت شناسایی و دنبال کنند. در پایان هر جلسهی گوش دادن فعال، خلاصهای از مهمترین مفاهیم گفتهشده را ارائه دهید و از همتای خود نیز بخواهید همین کار را انجام دهد. مثلاً میتوانید بگویید: «بیایید صحبتهایتان را خلاصه کنم تا اطمینان حاصل کنم که درست فهمیدهام. کاترین به عنوان مدیر جدید شناخته شده و تیم او نیز از او حمایت میکند. اما شما احساس میکنید که او نتوانسته مسئولیتپذیری لازم را در آنها ایجاد کند، در نتیجه خطاها رخ میدهند. شما هر راهحلی را امتحان کردهاید اما تاکنون تأثیری ندیدهاید. آیا درست فهمیدهام؟» این شیوهی بازخوانی به شما و شریک گفتگویتان کمک میکند تا بر دقت و وضوح در ارتباط تمرکز کنید و منجر به درک متقابل و افزایش پاسخگویی میشود.
اشتراکگذاری موثر
گوشدادن فعال، ابتدا به معنای درک عمیق طرف مقابل و سپس به عنوان شنونده درکشدن است. وقتی که به درک واضحی از دیدگاه طرف مقابل دست مییابید، میتوانید ایدهها، احساسات و پیشنهادات خود را بیان کنید. افراد زمانی که احساس کنند شنیده و فهمیده شدهاند، بیشتر به ایدهها و پیشنهادهای جدید روی خوش نشان میدهند. پس از بررسی و گفتگو درباره وضعیت، هر دو طرف یک تصویر روشن از موقعیت خواهند داشت. از اینجا به بعد، مکالمه میتواند به مرحله حل مسئله وارد شود: چه فرضیاتی داریم؟ چه چیزهایی هنوز بررسی نشدهاند؟ چه اطلاعاتی نداریم؟ و چه راهکارهای جدیدی میتوان اتخاذ کرد؟
به عنوان یک مربی شنونده، باید به پرسش، راهنمایی و ارائه پیشنهادات ادامه دهید، اما هرگز راهحل را به صورت دستوری ارائه ندهید. وقتی که “مشتری” شما خود به گزینهها فکر کند و راهحل را پیدا کند، اعتماد به نفس و انگیزه بیشتری خواهد داشت. اینها نکات کلیدی برای موفقیت در مکالمههای مربیگری هستند.
مزایای گوشدادن فعال:
گوشدادن فعال بسیار اهمیت دارد و برای فهم بهتر این موضوع، باید به دلایل آن توجه کنیم:
- قدردانی از نظرات دیگران: با گوشدادن فعال، شما به دیگران نشان میدهید که حرفهایشان برای شما ارزشمند است. این روش باعث افزایش اطمینان و مشارکت در میان کارکنان میشود و ویژگیهایی مانند ذهن باز و احترام به تخصص دیگران را به نمایش میگذارد.
- بهبود فهم متقابل: گوشدادن فعال به تسهیل ارتباط و درک بهتر بین افراد و تیمها کمک میکند. نیاز به درک شدن یک هدف اساسی در روابط انسانی است و نقش مهمی در کیفیت ارتباطات دارد. این نوع گوشدادن پیامهایی از علاقه، احترام و حمایت به دیگران ارسال میکند.
- تقویت ایمنی روانی: به عنوان یک شنونده فعال، با پرسیدن سوالات، جستوجوی توضیحات و تشویق دیگران به بیان دیدگاههایشان، نقش خود را به عنوان یک شریک، دوست، همکار، مربی و مشاور تقویت میکنید. این رویکرد همچنین به ایجاد حس تعلق و امنیت روانی در محیط کار کمک میکند.
- راهنمایی کارآمد: گوشدادن فعال به شما این امکان را میدهد که دیگران را به شکل مؤثرتری راهنمایی کنید. نیاز به درک شدن، یک هدف اساسی در روابط است و گوشدادن به دیگران سیگنالهای مثبتی از علاقه، احترام و حمایت میفرستد.
- ایجاد الگویی مثبت: با نشان دادن مداوم اهمیت گوشدادن فعال و نحوه اجرای آن، به دیگران کمک میکنید تا انتظارات مشابهی در مورد نحوه گوشدادن به دیگران ایجاد کنند.
- گوشدادن فعال یک مهارت کلیدی است که میتواند روابط انسانی را بهبود بخشد و محیط کاری مثبت و پرباری ایجاد کند.
چگونه مهارتهای گوشدادن فعال خود را بهبود بخشیم؟
برای ارتقاء مهارتهای گوشدادن فعال، میتوانید از این روشها بهره بگیرید:
تقویت پایههای سلامتی: گوشدادن فعال نیازمند انرژی و توجه است. با استراحت کافی و تغذیه مناسب، میتوانید بهتر به لحظه حاضر تمرکز کنید و در طول روز گوشدادن فعال را آسانتر انجام دهید.
کاهش عوامل مزاحم: تمام دستگاههای الکترونیکی را خاموش کنید و مکانی آرام بیابید تا بتوانید تمام توجه خود را به گوینده معطوف کنید.
اتخاذ وضعیت مناسب گوشدادن: حفظ وضعیت بدنی باز نشاندهنده توجه و اهمیت شما به صحبتهای گوینده است. روبروی فرد بنشینید، به سمت او متمایل شوید، تماس چشمی برقرار کنید (با توجه به تفاوتهای فرهنگی) و سعی کنید تا حد امکان آرام و راحت باشید. این نشان میدهد که فضایی امن برای بیان نظرات و احساسات فراهم کردهاید.
درک نیازهای طرف مقابل در مکالمه: گاهی اوقات افراد نیاز به مشاوره دارند، اما اغلب تنها گوشدادن به نیازهایشان پاسخ میدهد. برای درک بهتر خواستههای طرف مقابل، میتوانید سوالاتی مانند این بپرسید: «آیا میخواهید نظرم را به شما بگویم؟ نیاز به مشاوره دارید یا به دنبال یک همکار برای حل مشکل هستید؟» و میتوانید مکالمه را اینگونه ادامه دهید: «اگر مطمئن نیستید به چه چیزی نیاز دارید، میتوانم فعلا گوش کنم و بعدا با هم راهحلی پیدا کنیم.» با این روش، نشان میدهید که به نیازهای طرف مقابل احترام میگذارید و آمادهاید تا به بهترین شکل ممکن به او کمک کنید.
تمرکز بر شنیدهها، نه گفتهها: طبیعی است که بخواهید به مکالمه بپیوندید و پاسخ دهید، اما سعی کنید این میل را با تعیین هدفی کنترل کنید: هدف این باشد که بتوانید آخرین جملهای که طرف مقابل گفته است را تکرار کنید. این تمرین به شما کمک میکند تا تمرکزتان را بر روی صحبتهای طرف مقابل حفظ کنید و به جای فکر کردن به پاسخ خود، به آنچه که گفته میشود توجه کنید. این روش باعث میشود که شنونده بهتری باشید و ارتباط موثرتری برقرار کنید.
توجه به ارتباطات غیرکلامی و چهره :به لحن صدا و زبان بدن فرد دقت کنید تا سرنخهایی از احساسات او، حتی آنچه که ممکن است به زبان نیاورد، به دست آورید.
پذیرش سکوت در گفتگو :وقفههای کوتاه در گفتگو میتواند به شما فرصتی بدهد تا افکار خود را مرتب کنید و به طرف مقابل نیز اجازه دهید تا این کار را انجام دهد. سعی کنید ۸۰ درصد زمان را به گوش دادن و ۲۰ درصد را به صحبت کردن اختصاص دهید.
پرورش حس کنجکاوی :کنجکاوی ذهن را به حالت طبیعی و بدون قضاوت میبرد. اگر فرض کنید که چیزی جدید خواهید شنید، احتمالاً همان را خواهید شنید. این رویکرد به شما کمک میکند تا بهتر و عمیقتر به صحبتهای دیگران گوش دهید و از آنها بیاموزید. با این روشها، میتوانید مهارتهای گوشدادن فعال خود را بهبود بخشید و ارتباطات موثرتری برقرار کنید.
ترغیب به اشتراکگذاری ایدهها و راهحلها:به طرف مقابل اجازه دهید که قبل از ارائه ایدهها، ایدهها و راهحلهایی که قبلاً به آنها فکر کرده است، ارائه دهد.
بازگو کردن نکات کلیدی:مطمئن شوید که نکات کلیدی را بازگو کردهاید و ببینید که آیا درک کاملی از صحبتهای طرف مقابل پیدا کردهاید یا خیر. اجازه دهید ببینم آیا فکر میکنید من … را درست متوجه شدم ابزاری ساده است برای برطرف کردن هر گونه ابهام و نشان دادن آمادگی برای اصلاح خطاهای خود.
گوشدادن مولد به چه معناست؟
گوشدادن مولد، عمیقترین نوع شنیدار است که در آن فرد، همهچیز را کنار میگذارد تا با تمام وجود به دیدگاهها و واکنشهای عاطفی دیگران گوش فرا دهد، به دنبال آن است که دریچهای نو به موضوع مورد بحث بگشاید. این نوع شنیدار نه تنها مهارتی آگاهانه است، بلکه پایهگذار فهم عمیق و بنایی استوار برای پرورش ارتباطات مثمر ثمر و تصمیمگیریهای حسابشده میباشد. تحقیقات ثابت کردهاند که تیمهایی که رهبرانشان به فنون گوشدادن آگاهانه مسلط هستند، شادتر و کارآمدتر عمل میکنند. با این حال، در مواجهه با چالشهای پیچیدهی امروزی، ممکن است گوشدادن آگاهانه به تنهایی کافی نباشد. نیازمند آن هستیم که نه تنها به خودمان بلکه به دیگران نیز با دقت گوش دهیم، حتی اگر شنیدن کلام طرف مقابل گاهی دشوار باشد. این توانایی، که شاید سختترین مهارت شنیداری به شمار رود، ما را وادار میکند که از برنامههای شخصیمان دست بکشیم و خود را به روی احتمالات جدیدی بگشاییم که هرگز از دیدگاه خود ندیدهایم.
پس چطور میتوانیم از شنیدن آگاهانه به سطحی بالاتر، یعنی گوشدادن مولد برسیم؟
قدم نخست، تغییر در چگونگی درک ما از محیط پیرامون است. گوشدادن مولد فراتر از یک تعامل دوجانبه رخ میدهد. با یادآوری اینکه ما جزئی از یک شبکهی بزرگ و پیوسته هستیم که هر یک نمایندهای از یک کلیت واحدیم، میتوانیم دیدگاهمان را از من و شما به ما گسترش دهیم. با شنیدن صدای درونمان، به آگاهی گستردهتری دست مییابیم که شامل خودمان، دیگران و فضای میانمان میشود. در واقع، به زمینههای پیرامونمان گوش میدهیم.
در مرحلهی دوم، تمرکزمان را بر آنچه گوش میدهیم تغییر میدهیم. از تلاش برای فهم دیدگاهها یا احساسات طرف مقابل به جستجو برای درک آنچه در این زمینه ممکن است بروز کند، حرکت میکنیم. ما به صدای آیندهای که در حال شکلگیری است گوش میدهیم. این روند، که به آن «گوشدادن به آینده» گفته میشود، به افرادی که مهارتهای لازم را کسب کردهاند امکان میدهد تا در طول مکالمات و تعاملات خود با دیگران، اطلاعاتی کسب کنند که میتواند برای ایجاد بصیرتهای عمیقتر و شکلدهی بهتر تغییرات مورد استفاده قرار گیرد.
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
مدل کسبوکار: چارچوبی برای موفقیت کسبوکارها
فرآیند راهاندازی کسبوکار و خط رشد کسبوکار چیست؟ الزامات رشدی فردی کارآفرین چیست؟
چطور میتوانیم ایدههای جدید کسبوکار پیدا کنیم؟
راهنمای جامع نگارش طرح کسبوکار: مراحل، ضرورتها و بخشهای کلیدی
دیدگاهتان را بنویسید