از هک رشد چه میدانید؟ تکنیکهایی برای جهش در بازار

فهرست مطالب
Toggleرشد آسانتر از آن چیزی است که فکر میکنید!
هک رشد چیست و چگونه میتوانیم از آن بهرهمند شویم؟
احتمالاً در یکی دو سال اخیر بارها این واژه را شنیدهاید، اما چقدر درباره آن میدانید؟ بسیاری از ما وقتی کلمه “هک” را میشنویم، بهطور ناخودآگاه به یاد اتاقی با سیستمهای پیشرفته و فردی که در حال نفوذ به بانکهای اطلاعاتی مختلف است، میافتیم. اما منظور ما از هک در اینجا متفاوت است.
در حقیقت، راههای رسیدن به اهداف میتواند بسیار کوتاهتر، سادهتر، مقرونبهصرفهتر و حتی تخصصیتر از آنچه فکر میکنید باشد. هک رشد یکی از آن اصطلاحاتی نیست که فقط مشاوران و بازاریابان استارتاپها استفاده میکنند. اگر هنوز نمیدانید هک رشد چیست و میخواهید با تکنیکهای آن آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم این مطلب را تا پایان بخوانید.
هک رشد چیست؟
قبل از اینکه بخواهیم بهطور کامل توضیح دهیم که هک رشد چیست و چه کاربردی دارد، باید به یک درک مشترک از این مفهوم برسیم. هک رشد در واقع یک فرایند سریع آزمایش و خطا در تمامی روشهای بازاریابی، توسعه محصول، کانالهای فروش و … مرتبط با استارتاپها است که هدف اصلی آن یافتن بهترین و کمهزینهترین روشها برای رشد و توسعه کسبوکار است. بهعبارتدیگر، هک رشد به معنای یافتن میانبرهایی در بازاریابی و جذب کاربران با روشهای سریعتر، پربازدهتر و کمهزینهتر است. به احتمال زیاد متوجه شدهاید که هک رشد یک نگرش ذهنی است و جنبه ابزاری ندارد.
هکر رشد کیست؟
معمولاً شخصی که با بهکارگیری هوش و پشتکار بالا، از روشی غیر معمول، کار خارقالعادهای انجام میدهد، به عنوان یک هکر شناخته میشود. برای هکر اهمیتی ندارد که چگونه به اهدافش برسد، فقط اهدافش برایش مهم است و برای دستیابی به آنها هر راهی را امتحان میکند.
مهارتهایی که یک هکر برای دستیابی به اهدافش نیاز دارد چیست؟
ممکن است بپرسید که چه مهارتهایی برای یک هکر رشد لازم است و چه نقشی این مهارتها در موفقیت او دارند؟ یک هکر رشد باید قادر باشد بهصورت سریع عمل کرده و بهصورت مستقل اقدام نماید. بنابراین، میبایست دارای توانمندی مناسب در زمینه برنامهنویسی باشد و اصول تولید و طراحی محتوا را به خوبی بفهمد. البته هدف ما از این توضیح این نیست که در تمام این زمینهها حرفهای و برتر باشند، بلکه توانایی اجرای ایدههای خود را باید داشته باشند. به طور سادهتر، یک هکر رشد باید مهارتی با الگوی T داشته باشد. این اصطلاح برای اولین بار در سال ۱۹۹۱ توسط دیوید گست مطرح شد.
مهارتهای تکنیکی یک هکر رشد عبارتند از:
ایجاد صفحات فرود یا لندینگ پیج.
طراحی و توسعه وبسایت.
تخصص در زمینه رابط کاربری و تجربه کاربری.
توانایی کار با و تبلیغ در پلتفرمهای مختلف مانند فیسبوک و گوگل ادز.
دانش پایهای در زبانهای برنامهنویسی HTML و CSS.
تخصص در استفاده از ابزارهایی مانند گوگل آنالیتیکس، گوگل تگ منیجر و هاتجر.
مسلط بر تکنیکهایی مانند افزایش نرخ تبدیل، تولید KPI و …
پیشینه هک رشد
اکنون که مفهوم هکر رشد را فهمیدهاید، باید بررسی کنیم که این مفهوم نوین چگونه شکل گرفته است؟ شان آلیس برای اولین بار در سال ۲۰۱۰ این اصطلاح را معرفی کرد و دلیل آن را عدم وجود جایگزین مناسب برای خودش برشمرد. او یک کارآفرین بود که به شرکتها و استارتاپهای کوچک کمک میکرد تا در مدت زمان کوتاه، رشد فوقالعادهای را تجربه کنند. به همین دلیل، بسیاری از شرکتها و کسبوکارها به دنبال کمک او میرفتند. شان برای خدماتش، یک مبلغ ثابت و یک درصد از سهام شرکت را دریافت میکرد و در طول این مدت، برنامههای سریع رشد را مدیریت کرده و راهکارهای استارتاپی را بهبود میبخشید.

برای پیدا کردن جایگزین خود، شان رزومههای مختلفی را بررسی کرد، اما موفق به یافتن فرد مطلوب نشد. اکثر متقاضیان دارای تجربههای بازاریابی و مدارک موفقیت آمیز در این زمینه بودند، اما شان مطمئن نبود که این افراد میتوانند وظیفه جایگزینی را به خوبی انجام دهند. به دلیل اینکه شان متوجه بود که استراتژیهای رشد سریع استارتاپها، در دورههای بازاریابی آموزش داده نمیشوند، تصمیم گرفت از عنوانی در آگهی استخدام خود استفاده کند که با آن جایگاه ارتباط داشته باشد. دقیقاً از این نقطه، مفهوم هکر رشد شکل گرفت.
فرق هک رشد و بازاریابی در چیست؟
به نظر شان، هرچند یک بازاریاب تجربه و مهارتهای ارزشمندی دارد و در زمینههای مختلف فعالیت کرده است، اما این نکات برای رشد و گسترش یک استارتاپ در مراحل اولیه فعالیت کافی نیستند. یک شرکت جوان نیازی به افرادی که تیم بازاریابی تشکیل دهند، فروشندگان را مدیریت یا استراتژی بازاریابی تدوین کنند، نخواهد داشت. در واقع، تنها چیزی که اهمیت دارد، رشد است. البته باید از این اشتباه جلوگیری شود که هکر رشد به عنوان جایگزینی برای بازاریابان در نظر گرفته شود. هر دو دارای وظایف و مسئولیتهای متفاوتی هستند و نمیتوان آنها را با یکدیگر مقایسه کرد. تمرکز هکر رشد فقط بر روی رشد استارتاپ است و به سایر مسائل توجه نمیکند. اگرچه بازاریابان هم اهمیت رشد را میپذیرند، اما هرگز قابلمقایسه با یک هکر رشد نیستند.
- تمرکز بیچونوچرای هکران رشد بر هدف اصلی یعنی رشد، موجب قدرت و موفقیت آنها شده است. زیرا بدون توجه به موانع، از هر روش ممکن استفاده میکنند تا به هدف خود برسند. همین ویژگی باعث ابداع روشها و ابزارهای نوینی شد که در بازاریابی سنتی دیده نمیشدند. با گذشت زمان و پیدایش روشهای تخصصیتر، تفاوت این دو حوزه بیشتر نمایان شد. در ادامه به تعدادی از تفاوتهای اصلی این دو میپردازیم:
- هکر رشد باید به همه جوانب بازاریابی توجه داشته باشد، در حالی که تمرکز اصلی بازاریاب بیشتر بر افزایش دیده شدن و ترافیک سایت است.
- هکر رشد از روشهای متنوعی استفاده میکند تا به بهترین نتیجه برسد، اما بازاریاب معمولاً به یک استراتژی مشخص پایبند است.
- هکر رشد به اطلاعات آماری و تحلیل دادهها اهمیت زیادی میدهد، در حالی که تنها برخی از بازاریابها به این امر توجه دارند.
- هکر رشد دارای تواناییهای تکنیکی بیشتری مانند برنامهنویسی است.
هکر رشد همواره به بهبود محصول و بررسی بازخورد مشتریان فکر میکند.

زمینه پیدایش هک رشد
حال که با مفهوم هک رشد و وظایف یک هکر رشد آشنا شدید، میخواهیم بررسی کنیم که این مفهوم در چه شرایطی شکل گرفت. پیش از گسترش اینترنت و نفوذ آن در تمام ابعاد زندگی انسان، خرید و فروش محصولات و خدمات بهصورت حضوری و فیزیکی انجام میشد. اما اینترنت تمامی این معاملات را دگرگون کرد و به نوعی انقلاب بزرگی در این زمینه به وجود آورد. در پی این تغییرات، فرآیندهای تبلیغات و توزیع محصولات و خدمات نیز به طور اساسی متحول شدند. این تحولات منجر به دو رویداد جدید شدند که شرایط را برای پیدایش و توسعه هک رشد فراهم کردند: بازتعریف محصول و بازتعریف توزیع.
تعریف مجدد محصول
بازاریابان سنتی به خوبی میتوانند محصولات سنتی را به فروش برسانند و برای آنها بازاریابی کنند. اما امروزه شرایط تغییر کرده و بسیاری از محصولات به شکل نرمافزار یا موارد مشابه عرضه میشوند. به عبارتی دیگر، در گذشته وقتی از محصول صحبت میشد، منظور اشیایی مانند ماشین، صندلی، تخت، کتاب و … بود. اما در عصر جدید، این مفهوم گسترش یافته و مواردی مانند نرمافزار حسابداری، شبکههای اجتماعی، نرمافزار فتوشاپ، نرمافزار ترجمه زبان و … نیز به عنوان محصولات طبقهبندی میشوند. این تعریف جدید از محصول نیاز به تفکری نوین را ایجاد کرد که زمینهساز پیدایش مفهوم هک رشد شد.
تعریف مجدد توزیع
برای اینکه به طور کامل بفهمید هک رشد چیست و چرا اهمیت دارد، لازم است درک درستی از بازتعریف توزیع نیز داشته باشید. اهمیت خود محصول انکارناپذیر است، اما این به معنای صرف تمام تمرکز و توجه بر آن نیست. همان اینترنتی که موجب بازتعریف محصول شد، تحولات عظیمی در زمینه توزیع نیز به وجود آورده است.
در حقیقت، توزیع محصول از طریق خود محصول تنها یکی از روشهای موجود است و برای موفقیت در کسبوکار باید از روشهای گوناگون و نوین استفاده کرد. برای این منظور، لازم است به خوبی درک کنید که مخاطبان در فضای دیجیتال چگونه و کجا حضور دارند.
شاید یک مثال قدیمی بتواند اهمیت این موضوع را برای شما روشن کند. در دهه ۱۹۵۰، زمانی که سیستم اتوبان های بین ایالتی در آمریکا احداث شد، مکدونالد این فرصت را بهعنوان یک کانال جدید برای توزیع محصولات خود شناسایی کرد. این اتوبان ها که محل تردد تعداد زیادی از مسافران بودند، به مکدونالد امکان جذب مشتریان جدید را میدادند. مکدونالد با نصب بنرهای تبلیغاتی بزرگ در خروجیهای اتوبان ها، توانست تعداد زیادی از مسافران را به سمت رستورانهای خود جلب کند.
در مرحله بعد، باید مناسبترین بستر تبلیغاتی را شناسایی کنند تا افراد بیشتری با آنها آشنا شوند. کانالهای متعددی برای این کار وجود دارد؛ از جمله استفاده از سئو و انتشار تیزرهای تبلیغاتی در شبکههای اجتماعی. با این حال، برای دستیابی به بیشترین بازدهی از هر کانال، داشتن درک عمیق و دقیق از رفتار کاربران در اینترنت ضروری است.
راهبرد های هک رشد
بعد از فهمیدن اینکه هک رشد چیست و چه اهمیتی دارد، باید استراتژیهای مربوط به آن را به کار بگیرید تا به هدفتان دست یابید. اغلب این استراتژیها در سه حوزه تبلیغات، بازاریابی محصول و بازاریابی محتوا تمرکز دارند. در این میان، بازاریابی محتوا کمهزینهترین روش برای معرفی محصولات و خدمات است که شامل فعالیتهای زیر میشود:
- انتشار محتوای مفید و ارزشمند در وبلاگ
- تألیف و انتشار ایبوک یا کتاب الکترونیکی
- تولید محتوا در شبکههای اجتماعی
- برگزاری وبینار با موضوعات مرتبط
- ایجاد و پخش پادکست
- برگزاری مسابقه و قرعهکشی
- استفاده از اینفلوئنسر مارکتینگ
- ایمیل مارکتینگ
- تولید محتوا با توجه به اصول سئو برای بهبود رتبه سایت
بازاریابی محصول نیز شامل تکنیکهایی است که جذابیت محصول را در ذهن مخاطب تقویت میکند. برخی از فعالیتهای مرتبط با بازاریابی محصول عبارتند از:
- استفاده از تکنیک ترس از دست دادن
- جذابتر کردن فرآیند پردازش از طریق طراحی گرافیکی یا اهدای جوایز
- تشویق کاربران به معرفی شما به دوستانشان
- همکاری در فروش
تبلیغات نیز یکی از استراتژیهای مهم در فضای اینترنت است. برای مثال میتوانید از تبلیغات کلیکی گوگل یا تیزرهای تبلیغاتی در شبکههای اجتماعی بهره ببرید.
شش تکنیک برتر هک رشد
احتمالا به این فکر میکنید که بهترین تکنیک مورد استفاده در هک رشد چیست و چگونه عمل میکند. همانطور که اشاره شد، این تکنیکها بر اساس نوع کسبوکار، بازدهی متفاوتی دارند و یک هکر رشد باید تمام این مسائل را مورد بررسی قرار دهد. اما بهطور کلی، چند تکنیک وجود دارند که بازدهی بیشتری نسبت به سایر روشها داشتهاند و در اینجا قصد داریم برخی از آنها را معرفی کنیم.
فعالیت در رسانه های اجتماعی ای که رقیب هایمان در آن حضور ندارند
اگر در زمینهای کار میکنید که رقابت زیادی دارد و در شبکههای اجتماعی محبوب مانند اینستاگرام قادر به رقابت نیستید، بهتر است به شبکههای اجتماعی کوچکتر مراجعه کنید. اگر در یک شبکه اجتماعی بهتر از رقبای خود عمل کنید، توانایی جذب مخاطبان بیشتری را خواهید داشت. همچنین، میتوانید مخاطبان وبسایت خود را به سمت آن پلتفرم هدایت کنید و یا به صورت برعکس اقدام کنید تا ترافیک و بازدید بیشتری برای وبسایت خود به دست آورید. برای پیدا کردن چنین پلتفرمی، به نظرات مخاطبان خود گوش دهید و سپس شروع به فعالیت و سرمایهگذاری در آن کنید.
همکاری با سایر شرکتها در به اشتراکگذاری مخاطب
تصور کنید که در طول فعالیت خود توانستهاید 20 هزار مخاطب جذب کنید و شرکت دیگری در یک زمینه کاری مشابه نیز 20 هزار مخاطب دارد. در این صورت، میتوانید با همکاری و تعامل با یکدیگر به 40 هزار دنبالکننده دست یابید. بهعنوان مثال، اگر در حوزه فروش لوازم التحریر فعالیت میکنید، میتوانید با یک شرکت فعال در زمینه فروش کتاب همکاری نمایید. روشهای مختلفی برای این کار وجود دارد مانند تگ کردن در پستهای مختلف.

پیشنهاد تخفیف یا ارائه محصول رایگان
چیزی مانند تخفیفها یا ارائه محصولات رایگان نمیتواند به تنهایی توجه مردم را جلب کند. با این حال، میتوانید این امکانات را به عنوان پاداشی برای انجام کارهای خاص از سوی مخاطبانتان ارائه دهید. بهعنوان مثال، از مخاطبان خود بخواهید که محتوای شما را با دوستانشان به اشتراک بگذارند تا از تخفیفها و فرصتهای شما بهرهمند شوند. همچنین، برای ارائه محصولات رایگان نیازی نیست که از محصولات اصلی خود استفاده کنید؛ به جای آن، میتوانید یک هدیه کوچک در کنار خرید مشتریان ارائه دهید تا نام برند شما در ذهن آنها بماند.
تغییر طراحی گرافیکی صفحات فرود(Landing Page)
اگر صفحات فرود شما دیگر کارایی قبلی را ندارند، ممکن است بهتر باشد تغییراتی ایجاد کنید تا توجه بیشتری را جلب کنید. برای این کار، خودتان را به عنوان یک مخاطب تصور کنید و بررسی کنید که چه نوع صفحهای میتواند توجه شما را جلب کند. بهعنوان مثال، اگر مخاطبان شما از جوانان علاقهمند به فیلم و سریال هستند، طراحی یک صفحه مرتبط با این فیلمها میتواند بسیار جذاب باشد.
اطلاعات تماس مخاطبان را جمعآوری کنید
حتماً به تلاش بیشتری برای جمعآوری اطلاعات تماس مخاطبان خود بپردازید تا از اینکه ارتباط شما با آنها محدود نباشد، اطمینان حاصل کنید. این کار به شما کمک میکند تا با نظرات و پیشنهادات مخاطبان خود، عملکرد خود را بهبود بخشید و به نتایج بهتری دست یابید. همچنین، این اقدام به افزایش اعتماد مخاطبان به شما کمک میکند. بهطور مثال، میتوانید اطلاعات مانند ایمیل مخاطبان را دریافت کنید تا در زمان مناسب، محصولات جدید یا خدمات بهروزتر خود را به آنها معرفی کنید.

منتشر کردن محتوای فعال و تعاملی
هیچ چیزی مانند تعامل نمیتواند به رونق یک کسبوکار کمک کند. بیشتر کاربران علاقهمندند که با محتوای آنلاین تعامل داشته باشند، این محتوا میتواند شامل فایلهای ویدئویی یا اینفوگرافیک باشد که توجه کاربران را به خود جلب کند. البته تولید چنین محتوایی نیازمند تخصص در زمینه مربوطه است و طراحی آن برای هر فردی ساده نیست.
اشتباهاتی که باید در هک رشد از انجام آن ها اجتناب کنید!
فکر میکنید که برای پیادهسازی برنامههای هک رشد، رایجترین اشتباه چیست و چرا؟ در اینجا، به چند نمونه از این اشتباهات اشاره خواهیم کرد.
- متمرکز بر محصول: در دنیای امروز، دیگر جایی برای محصولات متوسط وجود ندارد و هیچ محصول ناکارآمد یا کیفیت پایینی نمیتواند جلوی انتقادات مشتریان را بگیرد. بنابراین، بهتر است نظرات مشتریان خود را از طریق نظرسنجیها جمعآوری کرده و سپس به بهبود کیفیت محصول خود بپردازید.
- توجه به گروه مخاطبان بیشتر: این جذاب خواهد بود که تلاش کنید تعداد زیادی مشتری را به سرعت جذب کنید، اما بهتر است ابتدا به گروه کوچکی از مشتریان تمرکز کنید.
- عدم پیروی کورکورانه: ایده گرفتن از شرکتهای موفق در زمینه هک رشد امری هوشمندانه است، اما تکرار کردن روشهای آنها بیمورد است. هر کسبوکار شرایط و محصولات منحصر به فردی دارد که نیازمند استراتژیهای منحصر به فرد هستند.
از آینده هک رشد خبر دارید؟
همانطور که ذکر شد، عامل اصلی تولد هک رشد، تمایل شرکتها به دستیابی به سود بالا با هزینه کم بود. اما این سوال مطرح است که روشهای فعلی تا کی تاثیرگذار خواهند بود؟ واقعیت این است که کاربران اینترنت بهطور روزافزون هوشمندتر میشوند و رفتار آنها دائماً در حال تغییر است. بهعنوان مثال، شایعههایی وجود دارد که اینستاگرام قصد دارد لایک را از پستهای خود حذف کند. ممکن است برخی فکر کنند که دلیل این تصمیم، کاهش فشارهایی است که کاربران برای دریافت لایک تحمل میکنند؛ اما در واقعیت، دلیل اصلی این اقدام، کاهش فعالیتهای کاربران در شبکههای اجتماعی است. نباید اغفال کنیم که رفتار کاربران دائماً در حال تغییر است. اما سوال اصلی این است که وظیفه هک رشد چیست و چه راهحلهایی برای این مسئله وجود دارد؟ بدون شک، باید منتظر تغییر در روشها و تکنیکهای بازاریابی و هک رشد در آینده باشیم.
یکی از نکات مهم که نباید از آن غافل بشویم، آینده هک رشد که به توسعه شرکت های نوپا محدود نمیشود و میتواند نقش مهمی در شرکتهای بزرگ و پایدار داشته باشد.
استارتاپها به دلیل منابع مالی محدود، به هک رشد علاقهمند هستند. اما این تخصص قابل استفاده در زمینههای دیگری نیز هست و نباید فقط به این زمینه محدود شود. اگر هک رشد با منابع مالی محدود تأثیرگذار است، با منابع مالی شرکتهای بزرگ چگونه عمل خواهد کرد؟
کلام آخر
با کامل توضیح دادن تاریخچه و دلایل بهوجود آمدن هک رشد در مطلبی از سایت مهدی سرافراز، به چند نمونه از استراتژیها و تکنیکهای کاربردی هم اشاره کردیم. حالا که با تعریف هک رشد و وظایف یک هکر رشد آشنا هستید، میتوانید برای رشد کسبوکارتان از خدمات یک متخصص بهره ببرید یا خودتان به دنبال یادگیری مهارتهای مورد نیاز بروید. دورههای آموزشی ارائه شده توسط سایت مهدی سرافراز به شما کمک خواهد کرد تا به یک هکر رشد ماهر و حرفهای تبدیل شوید.
دیدگاهتان را بنویسید